Onder de gewervelden zijn de zoogdieren de bekendste groep. Bij de zoogdieren geeft de moeder de jongen melk. De moeder voedt de jongen met melk, oftwel ' zogen' van de jongen. Het woord zoogdier ligt dus voor de hand. De zoogdieren zijn relatief laat in de fossielenarchieven verschenen. Desondanks is de zoogdierengroep een zeer diverse groep van verschillende vormen en afmetingen. Deze dieren leven niet alleen op het land maar ook in het water en in de lucht. De vleermuis is het zoogdier die kan vliegen.

Kenmerken zoogdieren

Totaal zijn er ongeveer 5.500 soorten zoogdieren beschreven. De zoogdier valt in het dierenrijk onder de klasse Mammalia (dieren) en heeft als de enige soort een vacht, waardoor de dieren zich kunnen camoufleren en ook warm gehouden worden. Door de constante temperatuur van het dier dat hoger ligt dan de omgeving is er sprake van een warmbloedig dier. Dit betekent dat het lichaam warm gehouden moet worden door stofwisselingen zoals het afbreken van vet. Ook komen “melkklieren” alleen voor bij zoogdieren, waarmee de jongen gevoegd kunnen worden. De jongen kunnen hun krachten sparen, doordat ze niet naar voedsel hoeven te zoeken. Daarnaast bevat de melk ook antistoffen waardoor het jong beter beschermd is tegen ziekten. De zoogdieren zijn nauw verwant met de reptielen en vogels, vanwege het voeden van melk aan hun jongen.

Een zoogdier is warmbloedig, waardoor de lichaamstemperatuur een constante temperatuur kent die onafhankelijk is van de buitenlucht. Deze constante temperatuur bij een zoogdier wordt “homeotherm” genoemd. Een kenmerk van koudbloedige dieren is dat de lichaamstemperatuur variabel is. De lichaamstemperatuur past zich (gedeeltelijk) aan de omgeving aan.

Warmbloedige dieren kunnen in tegenstelling tot koudbloedige dieren op meerdere plekken overleven, zoals op de poolgebieden.

Het komt voor dat bepaalde zoogdieren gedurende de winterslaap de homeotherm niet behouden. Dit zorgt ervoor dat bij de winterslaap de lichaamstemperatuur kan dalen. Deze daling van de lichaamstemperatuur zorgt ervoor dat er minder energiebehoefte is. Het warm houden van een lichaam neemt nou eenmaal energieverbruik in beslag.

Hoofdkenmerk zoogdier

Het belangrijkste kenmerk van een zoogdier is het skelet. Het skelet van een zoogdier bestaat uit één kaakbot en drie beentjes te weten hamer, aambeeld en stijgbeugel in het middenoor. Deze twee kenmerken zorgen voor het onderscheid tussen de zoogdieren en de andere levende wezens.

Voorplanting zoogdieren

Voorplanting bij zoogdieren gebeurt door de penis in de vagina te brengen en vervolgens de bevruchting inwendig met sperma te laten plaatsvinden. De zaden die zich vanuit de penis van het mannetje binnen het vrouwtje terecht komen bevruchten de eileider van het vrouwtje. Veel zoogdieren worden levend geboren. Een van de uitzonderingen is het vogelbekdier, aangezien deze eierleggend is. Een voorbeeld van primitieve jongen is die van de buideldieren. De jongen blijven na de geboorte in de buidel om te groeien. De verschillen in ontwikkeling bij de geboorte varieert bij een zoogdier aanzienlijk.

Ordes zoogdieren

Er zijn 5.500 soorten zoogdieren die erg gevarieerd zijn. De klasse is de Mammalia die weer wordt onderverdeeld in 28 ordes.

Deze ordes zijn:

Soorten zoogdieren

Voorbeelden van soorten zoogdieren zijn:


  • • Dwergmuis
  • • Aardmuis
  • • Amerikaanse nerts
  • • Amerikaanse rode eekhoorn
  • • Amerikaanse voseekhoorn
  • Bever
  • • Beverrat
  • • Boommarter
  • • Bosmuis
  • • Bruine rat
  • • Bruinvis
  • • Bunzing
  • • Damhert
  • Das
  • • Dwergspitsmuis
  • • Edelhert
  • Eekhoorn
  • Egel
  • • Eikelmuis
  • • Europese Nerts
  • • Gestreept stinkdier
  • • Gewone bosspitsmuis
  • • Gewone zeehond
  • • Grijze eekhoorn
  • • Grijze Zeehond
  • • Grote bosmuis
  • • Haas
  • Hamster
  • • Hazelmuis
  • • Hermelijn
  • • Huismuis
  • • Huisspitsmuis
  • • Japanse eekhoorn
  • Konijn
  • • Lynx
  • • Moeflon
  • • Mol
  • • Muntjak
  • • Muskusrat
  • • Noordse woelmuis
  • • Ondergrondse woelmuis
  • • Otter
  • • Pallas' eekhoorn
  • • Ree
  • • Rosse woelmuis
  • • Siberische grondeekhoorn
  • • Sikahert
  • Steenmarter
  • • Tweekleurige bosspitsmuis
  • • Veldmuis
  • • Veldspitsmuis
  • • Vleermuizen algemeen
  • • Vos
  • • Wallaby
  • • Walvisachtigen
  • • Wasbeer
  • • Wasbeerhond
  • • Waterspitsmuis
  • • Wezel
  • • Wild zwijn
  • • Wilde kat
  • • Wisent
  • • Witsnuitdolfijn
  • • Woelrat
  • Wolf
  • • Zwarte rat